عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

236

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

زياد بن ابيه [ 1 ] پس معويه خراسان به زياد بن ابيه داد ، و او حكم بن عمرو الغفارى را بخراسان فرستاد ، و حكم به هرات آمد ، و از آنجا بكوه‌هاى خراسان بيرون شد ، و مهلب بن ابى صفره [ 2 ] با وى بود بر ساقهء لشكر . و مهلب كارهاى نيك كرد ، و نام او معروف گشت به مردى و مبارزت و هوشيارى . و چون خبر مهلب بسعد بن وقاص [ 3 ] رسيد ، بر وى دعاى نيكو

--> [ ( 1 - ) ] در هر دو نقطه ندارد ، هو زياد بن ابيه ( 1 - 53 ه . ) از اميران و فاتحان عرب و مردم طايف است كه مادرش سميه ( كنيز حارث ثقفى ) او را از صلب ابو سفيان حمل گرفته بود ، وى در عصر حضرت على والى فارس شد ، و چون معاويه با مارت رسيد ، زياد دعوى برادرى او را نمود ، و در سنه 44 ه . حضرت معاويه استلحاق او را به نسب خود اعلان كرد ، و مدتها در بصره و كوفه و عراق والى و از عقلاى داهى امت شمرده مىشد ( الاعلام 3 ر 89 ) . [ ( 2 - ) ] ابو سعيد مهلب بن ابى صفرهء ظالم بن سراق ازدى عتكى امير بزرگ و جواد كه در دبا عراق در سنه 7 ه . به دنيا آمد ، و والى بصره بود ، در سنه 79 ه . از طرف عبد الملك مروان والى خراسان شد و هم در اين جا در سنه 83 بمرد ( الاعلام 8 - 260 ) اما حكم بن عمرو غفارى متوفى 50 ه . در زندان مرو ، يكى از اصحاب صالح پيغمبر بود ، و بسا احاديث را هم روايت كرده است ( الاعلام 2 ر 296 ) . [ ( 3 - ) ] هو سعد بن ابى وقاص مالك بن اهيب بن عبد مناف قرشى يكى از اصحاب جليل حضرت محمد و متولد سال 23 قبل از هجرتست ، كه در هفده سالگى با سلام در آمد ، وى فاتح عراق و مداين و يكى از عشرهء مبشره و والى كوفه و مشهور به « فارس الاسلام » بود ، و حضرت عمر او را در جملهء شش نفر اصحاب شورى هم گماشته بود . و در عقيق ده ميلى مدينه در سنه 55 ه . در گذشت ، در صحيحين 271 حديث ازو مرويست ( الاعلام 3 ر 137 ) .